Cüz'i İrade mi Külli İrade mi? Bir insan ya da buradaki baglamda bir futbol takimi, kaderine karsi gelebilir mi? Ve aslinda kaderine karsi gelebiliyor dahi olsa bile, bu, bir nevi meta-kader olmaz mi?
"Ingiltere hic iptal edilen golune yanmasin, o gol sayilsaydi bile Almanlara elenirdi bu kotu futbolla" gibi bir onermenin futbolda yeri yoktur. Cunku biz futbolu, mac icinde degisen onlarca muhtelif ve birbirine zit duygu ve hikayeleri ortalama bir film suresi icine sigdirabildigi icin cok seviyoruz. Filmlerden farkli ve guzel olarak, onceden yazilmis ve sonunu tahmin edebilecegin bir senaryodan murekkeb de degil ustelik. Bir an, sonraki anlari etkileme, degistirme, her seyi alt ust etme kudretine sahip.
Futbolun bir "hatalar oyunu" olmasi soyleminin arkasina saklanip gol cizgisi teknolojisine cevaz vermeyen Sepp Blattar acaba su anda ne dusunuyor? NBA'de ya da Tenis maclarinda yapildigi gibi oyunun durdurularak kameralardan tekrarini izlettirmek suretiyle bu gibi pozisyonlara karar vermenin zaman; cipli futbol topu kullanmanin da mali problem yaratacagi gerekcesi ya da bahanesiyle tekliflere kulagini kapatmis, "futbol insansi hatalariyla guzel" diye el cabuklugu marifet konuyu gundemden dusurmustu. Evet, futbol hatalarla guzel; ama birtakim hatalarin telafi edilmesi oynanan futbol ve macin kaderini daha da guzellestiremez mi? Soz gelimi, Lampard'in, golun tescil edilmesi icin az biraz futbol ve matematik bilgisi/sezisinin yeterli olacagi, illa da yan hakemin cizgide bulunmasinin gerekmedigi sutuyla durum 2-2 olsaydi, izledigimiz mac daha mi iyi olurdu daha mi kotu olurdu? Iyilik-kotuluk ya da guzellik-cirkinlik boylesi bir bahiste degeri olmayan kavramlar; ama demeye calistigim sey su ki, oyunun kendi kaderi uzerinde etkili dogal ama telafi edilebilir hatalari teknoloji yardimiyla duzeltmeye "oyunun ruhu" gerekcesiyle izin vermeyen zevat, bu sekilde, yapilacak tashihin "kader ve ruh" uzerinde yapacagi belki daha buyuk etkileri de engellemis olup aslinda biraz kendisiyle de celisiyor.
Ingiltere'nin, attiklari gole kadar ve yedikleri 3. golden sonrasi boyunca, yani macin hemen hemen ucte ikilik kisminda iyi oynamamis olusu, dahasi esasinda turnuva boyunca kendisinden beklenilenleri yerine getirmemis olmasi bu maci, mevzubahis pozisyondan azade bir sekilde tartismamizi maalesef mumkun kilamaz. Iptal edilen gol, mutlu sonla bitirilmeye calisilan ucuz bir filme eklenmis bir Deus Ex Machina gibiydi. Ve Almanlar yine galip geldi.
4) Joachim Bjorklund (1971): Aslinda sevgi ve hayranliktan ziyade korku ve tedirginlik hisleri hakimdir bende bu futbolcuya karsi. Kadromda niye var, cok da bilmiyorum; ama almazsam basima kotu bir is gelecekmis gibi hissettim. Oyle kenafir gozlu bir adamdi. Hadi, hakkini yemeyeyim, Isvec 94'te 3. olmasaydi hic aklimin ucuna bile gelmezdi ya, Brolin'ine, Ingesson'una, Dahlin'ine, Andersson'una dua etsin, hucum hattinda harcanacak bu guzel isimlerin yuzu suyu hurmetine kendisini kadroya dahil ettim. Tipki gecen Avrupa Sampiyonasi'nda sirf Trabzonspor'dan bir futbolcu olsun, onlarin gonlu kirilmasin diye Turk futbol tarihinin gelmis gecmis en yetenek yoksunu ama gol atildiginda kulubeden en hizli kosan ve gol atana sevinc gosterisi esnasinda en has yancilik yapan adami olan Tolga Zengin'i kadroya alan Fatih Terim gibi. Ulan Terim, hala ne cok tesir ediyorsun ha bana!
3) Robert Jarni (1968): Mahdavikia'nin bitiremedigi hesabi Almanlara ceyrek finalde kesen futbolcuydu Jarni. Ergun Penbe'nin Hirvat ikizi gibi bir seydi zaten. Duzenli hucuma cikar, sogukkanliligini muntazaman muhafaza eder, pas trafigine muthis katki saglar, bindirmelerinden birinde acigi yakaladi mi yerden sert fuzelerdi. Hirvatlarin 3.lugunde Suker ile beraber kilit oyunculardan biriydi. Evet, Roberto Carlos ya da Bixente Lizarazu belki boylesi bir altin kadroya girmeyi daha cok hak eden isimler; ama gonul gozuyle bakildiginda 3 numara Jarni'nindir.
1) Sergio Javier Goycochea (1963) Kadrodaki kaleciler icinde Dunya Kupasi kaldirmamis yegane isim. Buna karsin kaleyi ona teslim etmekte en ufak bir suphe duymuyorum, zira nasil ki her teknik direktorun kuluplerinde iyi performans ortaya koymadigi halde takintili oldugu isimler oluyor; benim zaafim da Goycochea. Italya 90 sirasinda evde kendi kendime duzenleyip sunuculugunu da bilfiil icra ettigim salon maclarinin en buyuk yildizi, ikinci kaleci olarak katildigi o turnuvada Nery Pumpido'nun sakatligi sonrasi gectigi kalede 2'si ceyrek finalde Yugoslavya'ya, 2'si yari finalde Italya'ya karsi kurtardigi 4 penaltiyla Arjantin'i finale tasiyan Goycochea'ydi. Hatta finalde de Brehme'nin o diregin en uzak kosesine giden topunu da neredeyse kurtariyordu ya, kaderin oyunu, Goycochea'nin buyuk bir efsane olmasina son anda mani oldu. Arjantin o turnuvadan bu yana pek de gun yuzu gormuyorsa, Carlos Roa, Pablo Cavallero, Roberto Abbondanzieri gibi kifayetsiz muhterislerin eline dustugu icindir.
